5 - اگر پزشك با دست خود به بيمار دوا بدهد ، يا آمپول تزريق كند مسئول است . مگر اينكه شرط عدم ضمان كند و احتياط لازم را به عمل آورد « 1 » . سؤال 2041 : با توجه به اينكه ممكن است جان بيمار به طور اورژانس ( فورى ) در خطر باشد ، و زمانى جهت تعيين حساسيت فرد به دارويى خاص وجود نداشته باشد ، اگر با تجويز دارو ، بيمار به آن حساسيت پيدا كرده ؛ دچار عوارض شديد و يا مرگ شود ، آيا پزشك معالج در قبال اين عوارض ، مسئوليتى خواهد داشت ؟ جواب : اگر تجويز دارو در حد اظهار عقيده و بيان تشخيص پزشك باشد ، به اينكه بگويد به نظر من فلان دارو مفيد است و اختيار مصرف را با خود مريض ، يا ولىّ او بگذارد ، در اين صورت پزشك مسئول نيست . و اگر پزشك با دست خود به مريض دارو بدهد ، يا آمپول تزريق كند . يا امر كند كه فلان دارو را مصرف كنيد و به گفته او اعتماد كنند ( كه متعارف چنين است ) به نحوى كه در صورت رخ دادن عارضه ، آن عارضه مستند به پزشك باشد ، در اين صورت كه پزشك مسئول است . مگر اينكه شرط كند كه اگر عارضه‌اى رخ داد ضامن نباشد ؛ و در عين حال دقت و احتياط لازم را انجام دهد كه در اين صورت مسئول نيست . سؤال 2042 : اگر با توجه به علوم امروزى ، امكان تعيين حساسيت يك دارو وجود نداشته باشد ، آيا پزشك در صورت ايجاد عارضه مسئول است ؟ جواب : از آنچه در پاسخ سؤال قبلى نوشته شد ، جواب اين سؤال نيز روشن مىشود . سؤال 2043 : اگر فرصت و امكان آزمايش ، وجود داشته باشد ، اما به دلايل ديگرى همانند : هزينه‌اى كه به بيمار تحميل مىشود ( و احيانا وى حاضر نيست ) ، امكاناتى كه براى ما وجود

--> ( 1 ) - قال على امير المؤمنين عليه افضل صلوات المصلين : « من تطبّب او تبيطر فليأخذ البراءة من وليّه و الّا فهو له ضامن » . ( وسائل الشيعة ج 19 ، ص 194 ، باب 24 از ابواب موجبات ضمان ، حديث 1 ) . و قال جعفر بن محمد الصّادق عليه احسن التّحيّة و السّلام : « كل عامل اعطيته اجرا على ان يصلح فأفسد ، فهو ضامن » . ( وسائل الشيعة ، ج 13 ، ص 275 ، باب 29 ، از ابواب احكام اجاره حديث 19 ) .